Թեղուտի պոչամբարի փլուզման սցենարով Շնողի բնակիչները գտնվում են պոչամբարի ստորին գոտում (Լուսանկարներ)

Թեղուտի պոչամբարի փլուզման սցենարով Շնողի բնակիչները գտնվում են պոչամբարի ստորին գոտում (Լուսանկարներ)

ԷկոԼուր

«Թեղուտի պոչամբարի ներկայիս նախագիծը միջազգային չափանիշների համեմատությամբ անընդունելի է ֆիզիկական անկայունության առումով: … Այն համարժեք չէ թե՛ բնապահպանական, թե՛ ֆիզիկական կայունության առումով»,- նշված է «Հանքարդյունաբերության ոլորտի կայունության ռազմավարական գնահատում. Հայաստան» զեկույցում, որը Համաշխարհային բանկի հանձնարարությամբ պատրաստել է «Սվիդիշ Ջիոլոջիքըլ Էյ-Բի» ընկերությունը «Էս-Էլ Ար Քոնսալթընթսի», «ԱՎԱԳ Սոլյուշնսի», ՀԱՀ-ի Պատասխանատու հանքարդյունաբերության կենտրոնի, ՀԱՀ-ի Թուրփանջյանի անվան քաղաքականության վերլուծության կենտրոնի հետ համատեղ 2016թ-ին:



Ուսումնասիրության համաձայն՝ Թեղուտի պոչամբարի պատնեշի պատի անկայունության պատճառներից է համարվում, որ սեյսմիկ գոտում պոչամբարը միջազգայնորեն ընդունված բարձրացման արագությունից ավելի արագ է բարձրացվում, ինչպես նաև սխալ է ընտրված վերընթաց բարձրացման թեքությունը:


Թեղուտի պոչամբարը շահագործման է հանձնվել 2015թ-ի սկզբին «Վալլեքս» խմբի ընկերությունների մեջ մտնող «Թեղուտ» ՓԲԸ-ի կողմից: Այստեղ են կուտակվում Թեղուտի պղնձամոլիբդենային հանքավայրի շահագործման արդյունքում առաջացած պոչանքները: Այն կառուցվել է Խառատանոց գետի կիրճում, որտեղ հատվեցին սաղարթախիտ անտառներ: Պոչամբարը, ըստ Թեղուտի հանքավայրի շահագործման նախագծի, պետք է ամբարի 173.65 միլիոն խմ պոչանք, մինչդեռ Զեկույցում նշված է, որ պոչամբարի տարողությունը 120 միլին խմ է:

Զեկույցում անընդունելի է համարվում, որ Թեղուտի պոչամբարը կառուցվել է վերընթաց բարձրացման մեթոդով սեյսմիկ գոտում:

«…Որոշ իրավական համակարգերում, որտեղ սեյսմիկ վտանգը բարձր է, վերընթաց բարձրացման նախագծի ընդունումը հիմա արգելված է օրենքով (օրինակ՝ Չիլի, Պերու): Ընդհանուր առմամբ, թափոնների տեղադրման օբյեկտների կառուցման նման մեթոդը բարենպաստ չէ միջինից բարձր ռիսկի աստիճան ունեցող պոչամբարների համար և չի ընդունվում որոշ լավ զարգացած հանքային ոլորտ ունեցող երկրների իշխանությունների կողմից (օրինակ՝ Գանա)»,- մասնավորապես նշված է զեկույցում:
Նշենք, որ Թեղուտի պոչամբարը գտնվում է 8 բալանոց սեյսմիկ գոտում:

Հատկապես վտանգի տակ են Շնող գյուղի բնակիչները: « … հարկավոր էր լուծել վտանգված բնակչության և կյանքի կորստի պոտենցիալ խնդիրները, հատկապես՝ Շնող համայնքի դեպքում, որը գտնվում է փլուզման սցենարի ստորին գոտում»:



Մյուս ռիսկը, որը բարձրաձայնվում է զեկույցում, պոչամբարի թթվային ջրերով շրջակա միջավայրի և ջրային ռեսուրսների աղտոտումն է: «Չնայած պոչամբարը երեսպատված է հատակում, թերևս դա բավարար չի լինի պոչամբարի պատերից ԱԹԴ-ի (ապարաթթվային դրենաժ) հնարավոր արտահոսքը կանխելու համար: Հետևաբար ջրի արտահոսքը տեղի կունենա հովտի վերին (առանց երեսպատման) պատերից: Այս ներթափանցող ջուրը միջինից երկարաժամկետ հատվածում կարող է դառնալ թթվային, իսկ դրա վերահսկողությունը դժվար է, քանի որ դա կարող է թափանցել բնական ստորերկրյա ջրերի համակարգ նախքան կանգնեցվելը և մաքրվելը հատուկ մշակված մեղմացնող միջոցառումներով»,- նշված է զեկույցում:



Իր գործունեության կարճ ժամանակահատվածում Թեղուտի պոչամբարի արտահոսքերն արդեն իսկ մեծ վնաս են պատճառել Լոռու բնությանը, գյուղատնտեսությանը, ջրային ռեսուրսներին: Պոչամբարի արտահոսքերով աղտոտվում է Շնող գետը, որով 2-րդ դասի մաքուր ջրի փոխարեն արդեն հոսում է 5-րդ դասի ամենավատ որակի ջուր:

15:25 Հոկտեմբեր 04, 2016


էկոԱհազանգ

Թեժ կետեր


Մարզեր


Բաժանորդագրում

Subscribe to receive our latest news