Արդյո՞ք կընդլայնվի Արարատի ցիանային պոչամբարի տարածքը «Արարատի ոսկու կորզման» ֆաբրիկայի արտադրողականության ավելացման դեպքում

Արդյո՞ք կընդլայնվի Արարատի ցիանային պոչամբարի տարածքը «Արարատի ոսկու կորզման» ֆաբրիկայի արտադրողականության ավելացման դեպքում

ԷկոԼուր

Արարատի մարզի բնակիչներն անհանգստանում են, որ «Արարատի ոսկու կորզման» ֆաբրիկայի արտադրողականության ավելացման դեպքում Արարատ գյուղում գտնվող ֆաբրիկայի ցիանային պոչամբարի տարածքը կընդլայնվի:

Հիշեցնենք, որ հուլիսի 23-ին «ԳեոՊրոՄայնինգ Գոլդ» ՍՊԸ-ն, որը շահագործում է Սոթքի ոսկու հանքավայրն ու «Արարատի ոսկու կորզման ֆաբրիկան», հանրային քննարկում անցկացրեց Արարատ քաղաքում՝ հայտարարելով ֆաբրիկայի արտադրողականության 75 տոկոսով ավելացման մտադրության մասին:

Նշենք, որ, ըստ ընկերության՝ 2012 թ. Սոթքի ոսկու հանքավայրի վերազինման ծրագրի, Սոթքի բացհանքի ծառայման ժամկետը սահմանվել է 15 տարի: Իսկ 2017 թ. Բնապահպանության նախարարությանը ներկայացված Սոթքի ոսկու հանքավայրի ստորգետնյա եղանակով արդյունահանման աշխատանքների շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նախնական գնահատման հայտը հետ է վերադարձվել «ԳեոՊրոՄայնինգ Գոլդ» ընկերությանը՝ առանց դրական եզրակացության:

«Արտադրողականության բարձրացման վերաբերյալ լսումների ժամանակ ոչ մի մասնագիտական եզրակացություն չի հնչել, որը թույլ կտար ոչ մասնագետին պատկերացում կազմել, թե ինչ հնարավոր վտանգներ կարող է առաջացնել արտադրողականության ավելացումը: Եթե արտադրողականություն է ավելացնում, ինչպե՞ս են ապացուցելու, որ պոչամբարի տարածքը նույնպես չպետք է ավելանա ու նոր տարածքներ չընդգրկի», - ԷկոԼուրի հետ զրույցում ասաց «Արմաշ» գյուղական համայնքների աջակցման և զարգացման կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Տիգրան Մաթևոսյանը:

Նշենք, որ «Հայաստանի Հանրապետության հարստապոչերի հետ կապված առաջնահերթ խնդիրները» գիտական աշխատության համաձայն՝ 20 միլիոն խմ նախագծային ծավալ ունեցող Արարատի պոչամբարի լցվածությունը 2014 թ. դրությամբ կազմել է 12,5 միլոն խմ: Աշխատության համաձայն, այս պոչամբարը համարվել է Հայաստանի ամենավտանգավոր պոչամբարներից մեկը տեխնոլոգիական գործընթացում ցիանիդի օգտագործման պատճառով:

Ցիանիդը (կապտաթթու) բարձր տոքսիկությամբ քիմիական միացություն է: Այն համարվում է անկայուն թույն: Իր բարձր ցնդելիության պատճառով սովորական ջերմաստիճանային պայմաններում արագ ստեղծում է կենդանի ուժի ոչնչացման համար անհրաժեշտ խտություն:

«Պոչամբարի փոշին վտանգ է ներկայացնում շրջակա միջավայրի համար, ինչը քամու միջոցով տարածվում է և կարող է հասնել շրջակա գյուղեր, Կախանովի ջրանցք, որով ոռոգվում են Սուրենավան, Արմաշ, Երասխավան, Պարույր Սևակ համայնքների հողերը», - ասաց Տիգրան Մաթևոսյանը:

Ըստ նրա, ցիանային պոչամբարը մեծ ռիսկեր է ներկայացնում նաև պոչամբարի հարակից Արմաշի լճերի ձկնարտադրության և տեղի հարուստ թռչնաշխարհի համար: Արմաշի լճերի տարածքը միջազգային «Bird life international» կազմակերպության կողմից քարտեզագրված է որպես կարևորագույն թռչնաբանական տարածք: Ըստ կազմակերպության կողմից հրապարակված տվյալների՝ Արմաշը նաև Հայաստանում Արաքսի հարթավայրի ամենամեծ՝ 1514 հա զբաղեցնող ձկնաբուծական տարածքն է, որտեղ գտնվում է 29 ձկնաբուծարան: 

Տիգրան Մաթևոսյանի խոսքով, պոչամբարի հարևանությամբ անցնող ստորգետնյա ջրերի դրենաժը, որը հոսում է դեպի Արաքս գետ, նույնպես կարող է կրել պոչամբարի ազդեցությունը:

Արարատի մարզի բնակիչները չունեն պաշտոնական տեղեկատվություն իրենց բնակավայրերում մթնոլորտային օդի աղտոտվածության մասին, քանի որ բացի Արարատ քաղաքից իրենց բնակավայրերում չի իրականացվում մթնոլորտային օդի որակի մոնիթորինգ: Գնահատված չէ, թե Արարատ քաղաքից և Արարատ գյուղից բացի որ համայնքներն են կրում ֆաբրիկայի և պոչամբարի ազդեցությունը:

Նշենք, որ, Արդյունահանող ճյուղերի թափանցիկության նախաձեռնության (ԱՃԹՆ) շրջանակներում հրապարակված Հայաստանի ԱՃԹՆ առաջին ազգային զեկույցի համաձայն, «ԳեոՊրոՄայնինգ Գոլդ» ընկերության գործունեության հետևանքով վնասակար ազդեցության ենթարկված համայնքներ են համարվել Գեղարքունիքի մարզի Սոտք գյուղը 85 %-ով, որտեղ գտնվում է Սոտքի ոսկու հանքավայրը և Արարատ քաղաքը 15%-ով, որտեղ գտնվում է Արարատի ոսկու կորզման ֆաբրիկան: Զեկույցի համաձայն՝ ջրերի վրա ազդեցությունը 100%-ով Սոտք գյուղն է կրել: 2016թ-ին «ԳեոՊրոՄայնինգ Գոլդ» ընկերության վճարած բնապահպանական վճարների հաշվին Արարատ քաղաքն իրականացրել է 4 042 000 դրամի սուբվենցիոն ծրագիր: 3 692 000 դրամ տրամադրվել է արտեզյան խորքային հորի նորոգման և գործարկման, կամ կոնսերվացված հորի գործարկման աշխատանքների համար, 350 000 դրամ՝ նախագծանախահաշվային փաստաթղթերի մշակման համար:

Սույն նյութը պատրաստվել է «ԷկոԼուր» տեղեկատվական ՀԿ-ի կողմից իրականացվող «Հանքարդյունաբերության ազդակիր համայնքները` գործընթացի լիարժեք մասնակիցներ» ծրագրի շրջանակներում: Ծրագիրն իրականացվում է ԱՄՆ ՄԶԳ-ի(USAID) աջակցությամբ «Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոն»(ԹԻՀԿ) հասարակական կազմակերպության կողմից իրականացվող «Պահանջատեր հասարակություն՝ հանուն պատասխանատու կառավարման» ծրագրի շրջանակներում։

Սույն հոդվածը ստեղծվել է Ամերիկայի ժողովրդի աջակցությամբ` ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության միջոցով: Այստեղ արտահայտված տեսակետները /կամ նյութի բովանդակությունը/ միմիայն հեղինակներինն են և պարտադիր չէ, որ արտահայտեն ԱՄՆ ՄԶԳ կամ ԱՄՆ կառավարության տեսակետները:

19:51 Օգոստոս 06, 2019


էկոԱհազանգ

Թեժ կետեր


Մարզեր


Բաժանորդագրում

Subscribe to receive our latest news