Ինչպես են խախտվում մարդկանց իրավունքները Հարավային Կովկասի երկրներում իրականացվող էներգետիկ նախագծերում

Ինչպես են խախտվում մարդկանց իրավունքները Հարավային Կովկասի երկրներում իրականացվող էներգետիկ նախագծերում

ԷկոԼուր

Հարավային Կովկասի երկրներում իրականացվող էներգետիկ նախագծերում մարդկանց իրավունքների խախտումների վերաբերյալ ԷկոԼուրը զրուցել է «Բենկվոչ» ՀԿ-ների ցանցի Կենտրոնական եւ Արևելյան Եվրոպայի (CEE Bankwatch Network) տարածաշրջանային համակարգող, «Կանաչ այլընտրանք» բնապահպանական կազմակերպության նախագահ Մանանա Կոչլադզեի հետ: Հարցազրույցը անցկացվել է «Հարավ-Կովկասյան կավճե շրջան» կոնֆերանսի շրջանակներում՝ Թբիլիսիում:

«Մեր տարածաշրջանում մեծ ներդրումներ են ուղղվում էներգետիկ ոլորտում իրականացվող ենթակառուցվածքային նախագծերի համար: Հաճախ դրանց նախագծումն ու իրականացումը կատարվում է ցածր մակարդակի վրա, որի արդյունքում տուժում են մարդիկ: Օրինակ բերեմ Հայաստանից՝ «Արգիչի» փոքր ՀԷԿ-ը, որտեղ մի քանի անգամ եղել են վթարներ, արդյունքում տուժել են մարդկանց հողատարածքները: Օրինակ Վրաստանից՝ համայնքներում էլեկտրահաղորդման բարձրավոլտ գծերի անցկացման նախագիծը, որտեղ ուղղակիորեն խախտվում են մարդկանց իրավունքները՝ կապված հողերի սեփականության հետ: Վրաստանի կառավարությունը իր վրա է գրանցում համայնքային հողերը, կամ այն հողերը, որոնք դեռ գրանցված չեն, այնուհետև վաճառում է ընկերություններին սիմվոլիկ գնի դիմաց: Դրա օրինակն է «Խուդոնի ՀԷԿ»-ը, երբ ներդրողներին նվիրեցին մի ամբողջ գյուղ, որտեղ կառուցված են տներ, ապրում են մարդիկ, արածեցնում են անասուններին: Սա մարդու իրավունքների ուղղակի խախտում է: Մարդիկ ժառանգել են այդ հողը, և չնայած նրան, որ այն գրանցված չէր ռեգիստրում, պետությունը չպետք է հենց այնպես վերցներ ու այդ հողը նվիրեր ներդրումային ընկերությանը: Ամբողջ աշխարհում նման երևույթը անվանում են «հողերի զավթում», որը բավականին լայնորեն կիրառվում է տարբեր կորպորացիաների կողմից, հատկապես Հարավարևելյան Ասիայում», - մեկնաբանեց Մանանա Կոչլադզեն:

Նա ընդգծեց նաև գնագոյացման վրա էներգետիկ նախագծերի ազդեցության խնդիրը:
«Գնագոյացման մեթոդոլոգիան թափանցիկ չէ: Տարբեր նախագծերի համար նախարարությունները կազմում են տարբեր պայմանագրեր: Ոչ ոք չգիտի՝ ինչպե՞ս է այդ գինը գոյացել, բայց մենք պետք է վստահ լինենք, որ դա արդար գին է, և որ ոչ ոք չի հարստանում մեր հաշվին: Հարավային Կովկասի երեք երկրներում սակագները սահմանվում են առանց խորհրդատվության և առանց բնակչության կարծիքը հաշվի առնելու: Դա սխալ է: Ո՞վ է ասել, որ մարդկանց պետք է էլեկտրաէներգիա ամեն գնով: Ոչ, մարդկանց պետք է էլեկտրաէներգիա և արդար գին: Իսկ մեզ մոտ դիտվում է «էներգետիկ աղքատության» երևույթ, երբ մարդիկ իրենց ընտանիքների հոգսերը հոգալու փոխարեն վճարում են թանկ էլեկտրաէներգիայի դիմաց: Այս խնդիրը չէր լինի, եթե երեք երկրները՝ Վրաստանը, Հայաստանը և Ադրբեջանը, ունենային դեմոկրատական կառուցվածք և լավ զարգացած օրենսդրություն, որը կպաշտպաներ թե մարդկանց, թե բնությունը», - ասաց Մանանա Կոչլադզեն:
Ի պատասխան հարցի՝ ի՞նչ մեխանիզմներ կարող են օգտագործել քաղաքացիները իրենց իրավունքների պաշտպանության համար, նա նշեց. «Կարելի է դիմել դատարաններ, կարելի է օգտագործել Օմբուդսմենի մեխանիզմը, կամ ներկայացնել խնդիրը այն երկրի կառավարությանը, որտեղ աշխատում է տվյալ ընկերությունը, եթե այն արտասահմանյան է: Սակայն, ամենակարևոր մեխանիզմն այն է, որ մարդիկ իրենք դուրս գան և պաշտպանեն իրենց իրավունքները, իսկ քաղաքացիական հասարակության դերը նրանց աջակցելն է»:

 

15:22 Մարտ 03, 2017


էկոԱհազանգ

Թեժ կետեր


Մարզեր


Բաժանորդագրում

Subscribe to receive our latest news